Қазақстандағы университеттік автономияға көшу (TRUNAK)

 

TRUNAK
Transition 
to University
Autonomy 
in Kazakhstan

Transition to University Autonomy in Kazakhstan (TRUNAK)

М. Қозыбаев атындағы СҚМУ Еуропалық Комиссия қаржыландыратын Erasmus+ "TRUNАK Қазақстандағы университеттік автономияға көшу" жобасының қатысушысы болды. Erasmus+ "Жоғары Білім Беру Әлеуетін Арттыру" бағдарламасының III конкурсының қорытындысы бойынша 19 ЖОО-дан қазақстандық серіктестердің қатысуымен 9 миллион еуродан астам сомаға жеті жоба қаржыландырылды.

"TRUNAK Қазақстандағы университеттік автономияға көшу" (Transition to University Autonomy in Kazakhstan/TRUNAK) жобасының үйлестірушісі және грант иесі қазақстандық ЖОО – Қарағанды мемлекеттік медицина университеті болып табылады. Жобаның орындалуы 2017-2020 жылдар ішінде жоспарлануда.

Бұл жобаның мақсаты қазақстандық университеттердің дәстүрлі басқару нысанынан автономды басқаруға көшу моделін құру болып табылады. Жобаның негізгі нәтижелері Қазақстандағы жоғары оқу орындарының қазіргі автономиясын және еуропалық жоғары оқу орындарының үздік практикасын талдау, университеттік автономияның базалық моделін және Қазақстан жағдайында осы модельді қолдану жөніндегі ұсыныстарды әзірлеу, автономияны одан әрі дамыту үшін тәжірибе мен зерттеу нәтижелерін тарату болып табылады.

Жобаның ресми сайты trunak.eu

TRUNAK жобасының буклеті: на казахском языке, на английском языке, на русском языке.

Жобаға қатысушылар:

  1. ҚР Білім және ғылым министрлігі;
  2. ҚР Денсаулық сақтау министрлігі;
  3. Еуропалық Университеттер Ассоциациясы (EUA);
  4. М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университеті;
  5. Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университеті;
  6. Қазтұтынуодағы Қарағанды экономикалық университеті;
  7. Қарағанды мемлекеттік медицина университеті;
  8. Астана медицина университеті;
  9. М. Оспанов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік медицина университеті;
  10. Лунд Университеті, Швеция;
  11. Люблян Университеті, Словения;
  12. Аға Хан университеті-мұсылман өркениетін зерттеу институты, Ұлыбритания;
  13. Люблин техникалық университеті, Польша;
  14. Савония қолданбалы ғылымдар университеті, Финляндия;
  15. Universita Cattolica Del Sacro Cuore Католик университеті, Италия.

Қауымдастырылған серіктестер:

  1. Медицина жастарының Қазақстандық ұйымы;
  2. Htacamp Қауымдастығы (Италия).

 

М. Қозыбаев атындағы СҚМУ жұмыс тобы

  • С.М. Өмірбаев, М. Қозыбаев атындағы СҚМУ ректоры
  • М.В. Погребицкая, стратегия, сапа және интернационалдандыру Департаментінің директоры, жоба менеджері
  • Т.К. Сагитдинова, "Герман-роман филологиясы" кафедрасының аға оқытушысы, жоба үйлестірушісі
  • Р.К. Шоткин, халықаралық ынтымақтастық және интернационалдандыру бөлімінің басшысы
  • Н.Ю. Побежук, Академиялық қызмет жөніндегі Департаментінің директорының орынбасары
  • Д.Т. Есембекова, стратегия және аккредиттеу бөлімінің басшысы

ЖОБАНЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУ

2017 жылғы 13-17 қараша.Қарағандыдағы Ұйымдастырушылық отырыс

2017 ж. 13-17 қарашада Қарағанды мемлекеттік медицина университеті базасында жобаға қатысушылардың бірінші жиналысы өтті. Отырыс барысында М. Қозыбаев атындағы СҚМУ туралы презентация ұсынылды. Университет ректоры С. Өмірбаев шетелдік жоғары оқу орындары мен халықаралық ұйымдардың өкілдерін Қазақстандағы университеттердің автономиясының қазіргі жай-күйімен және оны кеңейту келешегімен таныстырды.

Университеттердің автономиясы туралы отырыстағы басқа қатысушылардың сұхбаты:


2018 жылғы 31 қаңтар. Еуропалық университеттер ассоциациясының (EUA) өкілдерімен екіжақты кездесу

2018 жылдың 31 қаңтарында Брюссельде (Бельгия) Еуропалық Университеттер Ассоциациясымен "Қазақстандағы университеттік автономияға көшу / TRUNAK" жобасының серіктестерімен екіжақты кездесу өтті. Отырысқа жоба менеджері Гүлдана Ахметова, мемлекеттік саясатты басқару, қаржыландыру және дамыту жөніндегі директор Томас Эстерманн, директордың басқару, қаржыландыру және мемлекеттік саясат мәселелері жөніндегі орынбасары Энора Прувот және қаржы бөлімінің өкілдері қатысты. Кездесуде 2018 жылғы 19-20 наурызда Брюссельде жоспарланған алдағы семинардың күн тәртібі, сондай-ақ семинардың ұйымдастыру мәселелері талқыланды.


2018 жылғы 5 наурыз. Қарағандыдағы "Қазақстандағы университеттік автономияға көшу" (TRUNAK) жобасының мониторингі

2018 жылдың 5 наурызында ҚММУ "Эразмус+" бағдарламасының "Қазақстандағы университеттік автономияға көшу" (TRUNAK) жобасының мониторингі өтті. Жобаның нәтижелері Қазақстандағы "Эразмус +" ұлттық кеңсесінің директоры Шайзада Тасболатова мен директордың орынбасары Жанат Қазбековаға ұсынылды.

Кездесу барысында қазіргі проблемалар, операциялық және қаржылық қиындықтар талқыланды, сондай-ақ оларды шешу жолдары айқындалды.

Мониторингке ҚР Денсаулық сақтау министрлігінің және бес қазақстандық университеттердің өкілдері: ҚММУ ректоры Раушан Досмағамбетова, М. Қозыбаев атындағы СҚМУ ректоры Серік Өмірбаев , Марат Оспанов атындағы БҚММУ ректоры Ербол Бекмұхамбетов және т. б. қатысты.

Кездесу барысында жоба бойынша серіктестер жобаның орындалу барысын талқылады. Жобаның жұмыс тобының мүшелері аудиторияны жұмыс барысымен таныстыру үшін, жұмыс пакеттері бойынша презентациялар дайындады. Баяндамаларда Жобаның мақсаттары мен міндеттері, жоба мақсаттарының өзектілігі, тиімділігі, тұрақты даму үшін таралуы мен әлеуеті көрсетілді.


2018 жылғы 19-20 наурыз. Еуропалық университеттер ассоциациясы базасында өткен үйретуші семинар (EUA)

19-20 наурызда Брюссельде Еуропалық университеттер ассоциациясы (EUA) негізінде Эразмус+ "TRUNAK Қазақстандағы университеттік автономияға көшу" жобасын жүзеге асыру шеңберінде университеттердің автономиясын зерттеу және бағалау бойынша оқыту семинары өтті.

Еуропалық университеттер қауымдастығының қызметкерлері университеттік автономияны анықтау, еуропалық бенчмаркинг негізінде оның артықшылықтары мен құрылымдық шарттары туралы ақпарат ұсынды.

TRUNАK консорциумы бойынша серіктестер Еуропалық университеттер қауымдастығы әзірлеген автономияны бағалау жүйесіне сәйкес, автономияның ағымдағы жағдайы туралы ақпаратты жинау және талдау әдістемелеріне оқытылды. Бұл тәсіл ұйымдық, қаржылық, кадрлық және академиялық автономияның төрт саласы үшін көрсеткіштерді талдауға негізделген.

Семинардың қатысушылары Қарағанды мемлекеттік медицина университетінің, М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан мемлекеттік университетінің , Шығыс Қазақстан мемлекеттік медицина университетінің, Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің,  Қазтұтынуодағы Қарағанды экономикалық университетінің, М. Оспанов атындағы Батыс Қазақстан мемлекеттік медицина университеті, Савония қолданбалы ғылымдар университетінің (Финляндия), Universita Cattolica Del Sacro Cuore Католик университетінің (Италия), Люблин техникалық университетінің (Польша), Ага Хан университеті-мұсылман өркениетін зерттеу институтінің (Ұлыбритания), Лунда университетінің (Швеция), Люблян университетінің (Словения). өкілдері болды.

М. Қозыбаев атындағы СҚМУ-дың семинар жұмысында стратегия, сапа және интернационалдандыру Департаментінің директоры және жоба менеджері-М. В. Погребицкая, "Герман – романская филология" кафедрасының аға оқытушысы және жоба үйлестірушісі-Т. К. Сагитдинова, халықаралық ынтымақтастық және интернационалдандыру бөлімінің басшысы-Р. К. Шоткин қатысты.

2018 жылдың сәуір және мамыр айларында TRUNAK жобасын одан әрі іске асыру аясында қазақстандық ЖОО EAU әдіснамасы бойынша автономия процестерін зерттеуге қатысады. Зерттеу нәтижелері Еуропалық университеттер Ассоциациясымен талданып, академиялық қауымдастыққа ұсынылады. Алынған нәтижелер, сондай-ақ еуропалық елдердің жоғары оқу орындарының автономиясын дамыту саласындағы тәжірибесі негізінде, TRUNAK консорциум мүшелері қазақстандық университеттердің университеттік автономиясының келісілген моделін әзірлейді.


2019 жылғы 4-8 ақпан. Lund университетіндегі семинар

2019 жылғы 4-8 ақпан аралығында Erasmus + бағдарламасы шеңберінде TRUNAK "Transition to University Autonomy in Kazakhstan" ("Қазақстандағы университеттік автономияға көшу») жобасының жұмыс тобы Лунд университетінде (Лунд қ., Швеция) өткен халықаралық семинарға қатысты.

Қазақстандық бес ЖОО, Швеция, Италия, Словения және Финляндия университеттерінің өкілдері Франция және Ұлыбританиядан келген Еуропалық Университеттер Қауымдастығының сарапшыларымен бірге университеттер қызметінің негізгі төрт аспектісі бойынша қазақстандық жоғары оқу орындарының автономиясының баламалы үлгілерін талқылады. СҚМУ-ды университеттің ректоры С. М. Өмірбаев пен "Шет тілдер" кафедрасының меңгерушісі И. А. Олькова таныстырды. Бірлескен нәтижелі жұмыс нәтижесінде ҚР жоғары оқу орындарының білім беру бағдарламаларының сапасы мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында академиялық, кадрлық, ұйымдастырушылық және қаржылық автономияны қамтамасыз ету үшін Қазақстанның жоғары білім беру жүйесінің элементтерін өзгерту бойынша ұсыныстар әзірленді.


2019 жылғы 18 ақпан. Дискуссионная площадка в СКГУ им. М. Козыбаева

2019 жылы 18 ақпанда жобаның жұмыс тобы шеберлік-класс нәтижелерін талқылау бойынша пікірталас алаңын ұйымдастырды. Университет ректоры С. М. Өмірбаев академиялық, кадрлық, ұйымдастырушылық және қаржылық автономияны қамтамасыз ету үшін Қазақстанның жоғары білім беру жүйесінің элементтерін одан әрі өзгерту бойынша мастер-класс қатысушыларының негізгі тұжырымдары мен ұсыныстарын ұсынды.


2019 жылғы 25 ақпаны - 1 наурыз. Люблян университетіндегі Воркшоп

Люблян университетінің медицина факультетінің базасында 2019 жылдың 25 ақпаны мен 1 наурызы аралығында Эразмус+ TRUNAK жобасы аясында воркшоп өтті.

Қатысушылар тобы өз жұмысының негізі ретінде Еуропалық университеттер қауымдастығының ұсыныстарын және Лунд университетінде консорциум жұмысының нәтижелерін алды. Кездесудің бірінші бөлімінде еуропалық университеттердің өкілдері шетелдік білім беру жүйесіндегі автономияны дамыту тәжірибесімен бөлісті.

Жоба үйлестірушісі, Hugo Bragioni университеттер автономиясына қозғалыс – бұл барлық елдердегі шексіз процесс және оның соңғы кезеңі жоқ екенін атап өтті. Барлық елдер ел тарихына, білім беру саласындағы дәстүрлерге, Үкімет пен университеттер арасындағы өзара қарым-қатынастарға жиі байланысты өз тәжірибелеріне ие. Хьюго жобаның міндеті – әр елден құнды тәжірибе алу және қазақстандық білім берудің шынайылығына барынша бейімдеу екеніне назар аударды.

Enora Pruvot Еуропалық Университеттер Қауымдастығының өкілі Қазақстандағы университеттердің автономиясын талдаудың негізгі нәтижелерін ұсынды. Enora атап өткендей, егер қазақстандық жоғары оқу орындарының ұйымдастырушылық және қаржылық автономиясы олардың түріне байланысты болса, онда академиялық автономия деңгейі заң бойынша барлығы үшін бір дәрежеде анықталады. Зерттеу нәтижелері бойынша автономияның барынша жоғары дәрежесі Кадрлық бағытта болды.

Воркшоп қатысушыларына Ұлыбритания, Швеция, Финляндия, Словения және Польша университеттерін басқару тәжірибесі ұсынылды. Көптеген елдерде жоғары оқу орындарының автономиясы ел Конституциясында бекітілген. Мысалы, Словенияның Конституциясында, 58-бапта мемлекеттік университеттер мен мемлекеттік жоғары оқу орындары автономды, ал оларды қаржыландыру тәртібі Заңмен реттеледі деп айтылған. Словенияда университет қызметкерлері мемлекеттік қызметкерлер болып табылады,еңбекақы төлеудің кепілді деңгейі бар және өздерінің саяси көзқарастары мен артықшылықтарын білдірмеуі тиіс. Сонымен қатар, Люблин университетінің Rado Bohinc профессоры алдағы уақытта Словенияның академиялық қауымдастығы мемлекеттік қызметкерлер мәртебесінен бас тартқысы келетінін айтты.

Еуропалық жоғары оқу орындары көп жағдайда ректордың сайлауын өз бетінше өткізеді, оған академиялық қызметкерлер мен студенттер белсенді қатысады. Ректорды іріктеу критерийлерін жоғары оқу орындары да белгілейді. Білім беру жүйелерінің көпшілігінде университеттер ақылы және тегін негізде қабылданатын контингенттің көлеміне ықпал етуге мүмкіндігі бар. Еуропалық ЖОО-да студенттік өзін-өзі басқару факультеттерді басқаруға белсенді түрде қатысатыны қызықты тәжірибе болып табылады.

Қарастырылған университеттерді басқаруда маңызды рөлді академиялық кеңестер атқарады – Сенаттар немесе Ассамблея. Бұл алқалы органдар сайланбалылық негізінде құрылады және әртүрлі топтармен ұсынылады. Оқытушылар мен студенттерден өкілдер алдымен факультеттердің алқалық кеңестерінде таңдалады. Әдетте академиялық кеңесте жалпы санынан 60% – профессорлар, 20% - әкімшілік. 20% - студенттер.

Еуропалық тәжірибе білім беру мекемелерінің автономиясын кеңейту көп жағдайда университеттердің белсенді ұстанымына байланысты екенін көрсетті. Дербестікті кеңейтудің жаңа импульстері үшін маңызды сәт-бұл процестің нәтижесі жоғары оқу орындарының тәуелсіздігі фактісінің өзі емес, сапалы білім беру деңгейінің өзгеруі болуы тиіс.

Манаш Қозыбаев атындағы СҚМУ атынан воркшопқа Стратегия, сапа және интернационалдандыру департаментінің директоры Марина Владимировна Погребицкая және Сагитдинова Танзиля Камилевна қатысты. Марина Владимировна мен Танзиля Камилевна алдыңғы воркшопқа Лунд университетінде әзірленген қазақстандық жоғары оқу орындарының академиялық және кадрлық автономиясының үлгісі туралы презентацияны ұсынды.

Бұдан әрі кездесуге қатысушылар екі топқа бөлініп, бірнеше жұмыс күні ішінде ұйымдастырушылық, кадрлық, академиялық және қаржылық автономияны кеңейтудің ықтимал нұсқаларын талқылады.

Воркшоптың соңғы күнінде топтарда жұмыс қорытындылары ұсынылды, олардың ішінде ректорды таңдаудың ұсынылған жаңа нұсқаларының маңызды сәті болып табылады және Қазақстанда білім мен ғылымды дамытудың жаңа стратегиялық бағдарламаларын енгізе отырып, барлық жоғары оқу орындарында осы процедураларды біріктіру болып табылады.

Словениядағы жұмыс қорытындысы жобаның келесі кезеңіне – Польшадағы воркшоп қатысушыларына беріледі.

Кездесу аясында Манаш Қозыбаев атындағы СҚМУ Люблян университетінің медицина факультетімен одан әрі ынтымақтастық туралы келісім жасалды.


2019 жылғы 3-8 наурыз. Люблин техникалық университетіндегі Воркшоп

Люблин технологиялық университет базасында Erasmus+ TRUNAK "Қазақстандағы университеттік автономияға көшу" жобасы бойынша кезекті воркшоп өтті.

3-8 наурыз аралығында Еуропа ЖОО мысалында университеттердің басқарушылық, академиялық, қаржылық, кадрлық автономиясына қатысты мәселелер талқыланды. Польша, Италия, Ұлыбритания, Финляндия сияқты еуропалық елдердің университеттерінің мамандары өздерінің қолданыстағы университеттік автономия жүйелерін ұсынып, қызығушылық танытқан мәселелер бойынша кеңес берді. Мысалы, Любляна университетіндегі деканының орынбасары Томаш Марстың баяндамасы қызықты болды. Ол жеке алынған факультет деңгейінде басқару, академиялық және қаржылық дербестік туралы болды.

Каролина Галазка, ЛТУ қаржы аудиторы, Польшадағы жоғары оқу орындарын қаржыландыру моделін ұсынды. Оқуға түскен студенттердің 100%-ның ішінде 60-70%-ы ғана диплом алады, бұл білім алушыларға және білім сапасына қойылатын жоғары талаптардың көрсеткіші болып табылады. Стефания Бруно, Римдегі Киелі Жүрек Католик университетінің Денсаулық сақтау факультетінен Италиядағы білім беру сапасының жүйесі туралы сұрақтарда воркшоптың кеңесшісі болды, атап айтқанда зерттеулер мен дидактиканы бағалау: Білім Министрлігінің органы ретінде жұмыс істейтін ANVUR университеттер мен ғылыми институттарды бағалаудың ұлттық агенттігі туралы ақпарат. Сонымен қатар, Энорой Беннетот Еуропалық Университеттер Қауымдастығының Қазақстандағы университеттік автономияға көшу жөніндегі есебі ұсынылды.

Люблиндегі топтың міндеті алдыңғы воркшоптардың жұмысын қарау және өз ұсыныстары мен ұсыныстарын әзірлеу болып табылады. Воркшоп қатысушылары "Bioinformatics 2019" халықаралық семинарына қатысты. Адам қозғалысын ұстау бойынша көрсетілген жабдық медицинада кеңінен қолданылуы мүмкін. Және де, Люблиннің тарихи орталығы бойынша экскурсия воркшоп қатысушыларын бей-жай қалдырмады.


2018 жылғы 28 наурыз. Ғылыми кеңестегі баяндама

Ғылыми кеңес отырысында "ЭРАЗМУС+ Қазақстандағы университеттік автономияға көшу/ TRUNAK" жобасын жүзеге асыру туралы" баяндама ұсынылды. ЦКИ директоры Погребицкая Марина Владимировна жобаның негізгі қорытындыларын, жоғары оқу орындарының автономиясын кеңейту бойынша ұсыныстарды және жобаны іске асыру бойынша одан әрі іс-шараларды ұсынды. Презентация.


2019 жылғы 5-6 сәуір. "Қарағанды медицина университеті" КЕАҚ базасында жұмыс бабындағы кездесу

5-6 сәуірде "Қарағанды медицина университеті" КЕАҚ базасында "Erasmus+ "Қазақстандағы университеттік автономияға көшу/ TRUNAK" жобасын іске асыру" шеңберінде еуропалық ЖОО базасында семинарлар өткізу және WP 2.Development. жұмыс пакетін іске асыруға жауапты М. Қозыбаев атындағы Солтүстік Қазақстан университеті мен Қарағанды медицина университеті өкілдерімен есеп әзірлеу кезінде әзірленген ұсынымдардың нәтижелерін талқылау үшін жұмыс кездесуі өтті.


2019 жылғы 15-16 наурыз. Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің базасындағы семинар

2019 жылы 15-16 мамырда Х. Досмұхамедов атындағы Атырау мемлекеттік университетінің базасында "Қазақстандағы университеттік автономияға көшу" (TRUNAK) жобасын жүзеге асыру аясында автономияның базалық моделін жасауға арналған семинар өтті. Семинардың бірінші күнінің бағдарламасы 2. Development жұмыс пакетінің нәтижелерін ұсынуға, Словенияда, Польшада, Швецияда семинарларда және еуропалық серіктестер университеттерінде автономияны енгізу механизмдері талқыланған автономияның 4 түрі бойынша кеңейту жөніндегі ұсыныстарға арналды.

Екінші күні қазақстандық серіктестер Денсаулық сақтау министрлігімен, еуропалық серіктестермен, Еуропалық университеттер қауымдастығымен бірлесіп университеттік автономияның базалық моделін құрудың негізгі принциптерін әзірледі,сондай-ақ Қазақстанда автономия моделін енгізу үшін пилоттық ұйымды таңдау мәселесін және одан әрі қадамдарды талқылады.


Жарияланым Еуропалық Одақтың ЭразмусҺ бағдарламасы аясында әзірленді және авторлардың пікірлерін қамтып көрсетеді. Атқарушы Агенттік пен Еуропалық Комиссия осы бүктемеде қамтылған ақпараттың кез келген пайдаланылуы үшін жауапты емес.